{"id":994,"date":"2025-01-31T19:07:21","date_gmt":"2025-01-31T16:07:21","guid":{"rendered":"https:\/\/mudosdigital.com\/tr\/?p=994"},"modified":"2025-01-31T20:18:41","modified_gmt":"2025-01-31T17:18:41","slug":"serverless-nedir-serverless-mimari-ornekleri-nelerdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mudosdigital.com\/tr\/serverless-nedir-serverless-mimari-ornekleri-nelerdir\/","title":{"rendered":"Serverless Nedir? Serverless Mimari \u00d6rnekleri Nelerdir?"},"content":{"rendered":"\n

Serverless<\/strong>, genel olarak sunucu altyap\u0131s\u0131n\u0131n y\u00f6netimiyle (server provisioning, bak\u0131m, \u00f6l\u00e7eklendirme vb.) u\u011fra\u015fmadan sadece uygulama kodunuzu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rabilece\u011finiz bir bulut bili\u015fim modelini ifade eder. Bu modelde asl\u0131nda arka planda sunucular (fiziksel veya sanal) vard\u0131r; ancak bunlar\u0131n y\u00f6netimi, yap\u0131land\u0131rmas\u0131 ve \u00f6l\u00e7eklendirilmesi servis sa\u011flay\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan otomatik bi\u00e7imde yap\u0131l\u0131r. Geli\u015ftirici olarak siz sadece kodunuza ve i\u015f mant\u0131\u011f\u0131n\u0131za odaklan\u0131rs\u0131n\u0131z; altyap\u0131 y\u00f6netimi, i\u015fletim sistemi ayarlar\u0131, \u00f6l\u00e7eklendirme, g\u00fcvenlik yamalar\u0131 gibi konularla u\u011fra\u015fmazs\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

Serverless Nedir?<\/h2>\n\n\n\n

Serverless, uygulama geli\u015ftirme ve \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma s\u00fcre\u00e7lerinde geleneksel sunucu y\u00f6netim y\u00fck\u00fcn\u00fcn (sunucunun kurulumu, g\u00fcncellenmesi, \u00f6l\u00e7eklendirilmesi gibi) servis sa\u011flay\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan \u00fcstlenildi\u011fi bir bulut bili\u015fim modelidir.<\/p>\n\n\n\n

Serverless mimarisi, geli\u015ftiricilerin kod yazmaya odaklanmas\u0131n\u0131 sa\u011flarken otomatik \u00f6l\u00e7eklendirme, \u201ckulland\u0131\u011f\u0131n kadar \u00f6de\u201d esnekli\u011fi ve olay tabanl\u0131 tetiklenme gibi \u00f6zellikler sunar. \u00d6zellikle d\u00fc\u015f\u00fck trafikli veya mikroservis yakla\u015f\u0131m\u0131na sahip projeler i\u00e7in ideal bir maliyet y\u00f6netimi ve bak\u0131m kolayl\u0131\u011f\u0131 getiren serverless, h\u0131zla prototipleme ve geli\u015ftirme yapabilmenin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7ar.<\/p>\n\n\n\n

Serverless Hangi Durumlarda Kullan\u0131l\u0131r?<\/h2>\n\n\n\n

Serverless mimari, \u00f6l\u00e7eklenebilirlik ve maliyet avantaj\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in genellikle API tabanl\u0131 mikro hizmetler, webhook i\u015fleyicileri, zamanlanm\u0131\u015f g\u00f6revler veya h\u0131zl\u0131 yan\u0131t gerektiren ger\u00e7ek zamanl\u0131 uygulamalar gibi pek \u00e7ok senaryoda tercih edilir.<\/p>\n\n\n\n

Bununla birlikte form toplama veya basit dinamik i\u015flemler i\u00e7eren landing page gibi d\u00fc\u015f\u00fck trafikli sayfalarda da kulland\u0131k\u00e7a \u00f6de<\/strong> prensibi sayesinde maliyetler olduk\u00e7a d\u00fc\u015fer ve geli\u015ftiriciler sunucu konfig\u00fcrasyonu veya bak\u0131m derdiyle u\u011fra\u015fmak yerine sadece i\u015f mant\u0131\u011f\u0131na odaklanarak daha h\u0131zl\u0131 \u00fcr\u00fcn \u00e7\u0131karabilirler.<\/p>\n\n\n\n

Serverless Mimarinin Temel \u00d6zellikleri<\/h2>\n\n\n\n

Serverless mimarinin temel \u00f6zellikleri aras\u0131nda, geli\u015ftiricinin altyap\u0131 y\u00f6netimiyle u\u011fra\u015fmak zorunda kalmamas\u0131 (yani sunucu konfig\u00fcrasyonlar\u0131, i\u015fletim sistemleri veya g\u00fcvenlik yamalar\u0131 gibi konular\u0131n servis sa\u011flay\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan y\u00f6netilmesi), talebe g\u00f6re otomatik ve anl\u0131k \u00f6l\u00e7eklendirme yap\u0131labilmesi, olay tetiklemeli (event-driven) bir \u00e7al\u0131\u015fma d\u00fczenine sahip olmas\u0131 ve genellikle \u201ckulland\u0131\u011f\u0131n kadar \u00f6de\u201d (pay-as-you-go) mant\u0131\u011f\u0131yla maliyetlerin optimize edilmesi yer al\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Otomatik \u00d6l\u00e7eklendirme<\/h3>\n\n\n\n

Uygulaman\u0131za gelen talep artt\u0131\u011f\u0131nda, bulut sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 (\u00f6r. AWS, Google Cloud, Cloudflare vb.) arka planda kaynaklar\u0131 geni\u015fletir. Trafik azald\u0131\u011f\u0131nda ise gereksiz kaynaklar kapat\u0131larak maliyet d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

Kulland\u0131k\u00e7a \u00d6de (Pay-as-you-go)<\/h3>\n\n\n\n

Sunucular 7\/24 a\u00e7\u0131k durmak yerine, sadece kodunuz \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda (istek ald\u0131\u011f\u0131nda) \u00fccret \u00f6dersiniz. Bu da \u00f6zellikle d\u00fc\u015f\u00fck trafikli uygulamalar i\u00e7in uygun bir maliyet stratejisidir.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fletim Sistemi ve Altyap\u0131 Y\u00f6netimi Yok<\/h3>\n\n\n\n

Paket g\u00fcncellemeleri, g\u00fcvenlik yamalar\u0131, sunucu yap\u0131land\u0131rmalar\u0131 gibi d\u00fc\u015f\u00fck seviyeli i\u015flemlerle u\u011fra\u015fmazs\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

Olay Tabanl\u0131 Mimari<\/h3>\n\n\n\n

\u00c7o\u011fu serverless fonksiyonu bir tetikleyici (\u00f6r. HTTP iste\u011fi, zamanlanm\u0131\u015f g\u00f6rev, mesaj kuyru\u011fu vs.) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Serverless \u00d6rnekleri Nelerdir?<\/h2>\n\n\n\n

Serverless mimaride \u00f6ne \u00e7\u0131kan \u00f6rnekler aras\u0131nda AWS Lambda, Google Cloud Functions, Azure Functions, Cloudflare Workers, Vercel Functions ve Netlify Functions say\u0131labilir. Bu platformlar, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n altyap\u0131y\u0131 y\u00f6netme, \u00f6l\u00e7eklendirme ve konfig\u00fcrasyon gibi s\u00fcre\u00e7lerle u\u011fra\u015fmadan yaln\u0131zca kendi kodlar\u0131n\u0131 yaz\u0131p y\u00fckleyerek uygulamalar\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131na olanak tan\u0131r, b\u00f6ylece h\u0131zla \u00f6l\u00e7eklenebilen, kullan\u0131ld\u0131k\u00e7a \u00f6denen ve bak\u0131m\u0131 kolay projeler hayata ge\u00e7irilebilir.<\/p>\n\n\n\n

Serverless mimari \u00f6rnekleri aras\u0131nda \u015funlar yer al\u0131r:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  • AWS Lambda.<\/li>\n\n\n\n
  • Google Cloud Functions.<\/li>\n\n\n\n
  • Azure Functions.<\/li>\n\n\n\n
  • Cloudflare Workers.<\/li>\n\n\n\n
  • Vercel Functions.<\/li>\n\n\n\n
  • Netlify Functions.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

    AWS Lambda<\/h3>\n\n\n\n

    AWS Lambda, Amazon Web Services\u2019in sundu\u011fu, \u00f6l\u00e7eklendirme ve sunucu y\u00f6netimi gibi i\u015flemleri geli\u015ftirici ad\u0131na otomatik ger\u00e7ekle\u015ftiren bir serverless platformdur. Fonksiyonlar\u0131n\u0131z, belirli bir tetikleyici (\u00f6rne\u011fin bir HTTP iste\u011fi veya belirlenmi\u015f bir zamanlama) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r ve yaln\u0131zca \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131 s\u00fcre boyunca \u00fccretlendirilir. AWS ekosisteminin bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in S3, DynamoDB, API Gateway gibi di\u011fer AWS hizmetleriyle kolayca entegre edilebilir ve b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 uygulamalara esnek bir mimari sa\u011flar.<\/p>\n\n\n\n

    Google Cloud Functions<\/h3>\n\n\n\n

    Google Cloud Functions, Google Cloud Platform (GCP) \u00fczerinde sunulan serverless i\u015flevler (functions) y\u00fcr\u00fctme hizmetidir. Geli\u015ftiriciler, yazd\u0131klar\u0131 kodu bir fonksiyon olarak y\u00fckleyerek buluttaki olaylar veya HTTP istekleriyle tetiklenmesini sa\u011flayabilir.<\/p>\n\n\n\n

    GCP ekosisteminin bir par\u00e7as\u0131 olarak Cloud Storage, Firebase, Pub\/Sub gibi servislerle b\u00fct\u00fcnle\u015fik \u00e7al\u0131\u015f\u0131r; ayr\u0131ca, otomatik \u00f6l\u00e7eklenme ve \u201ckulland\u0131\u011f\u0131n kadar \u00f6de\u201d prensipleri sayesinde \u00f6zellikle mikroservis tabanl\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fck maliyetli \u00e7\u00f6z\u00fcmler i\u00e7in idealdir.<\/p>\n\n\n\n

    Azure Functions<\/h3>\n\n\n\n

    Azure Functions, Microsoft Azure ekosistemi i\u00e7erisinde yer alan ve farkl\u0131 programlama dillerinde (C#, F#, JavaScript, Python, PowerShell vb.) fonksiyonlar \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rman\u0131za olanak tan\u0131yan bir serverless \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

    Otomatik \u00f6l\u00e7eklendirme, olay tabanl\u0131 tetikleyiciler ve y\u00f6netilen altyap\u0131 sayesinde geli\u015ftiriciler yaln\u0131zca kod yazmaya odaklanabilir. Ayr\u0131ca Azure Cosmos DB, Azure Event Grid, Azure Service Bus gibi platform hizmetleriyle do\u011frudan entegre olma imkan\u0131 sunarak geni\u015f bir kullan\u0131m alan\u0131 yarat\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

    Cloudflare Workers<\/h3>\n\n\n\n

    Cloudflare Workers, Cloudflare a\u011f\u0131 \u00fczerinde JavaScript veya WebAssembly kodunu, kullan\u0131c\u0131lara co\u011frafi olarak en yak\u0131n noktada \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rabilen bir serverless platformdur. Bu sayede d\u00fc\u015f\u00fck gecikme s\u00fcreleri ve y\u00fcksek performans elde edilir.<\/p>\n\n\n\n

    Edge computing mant\u0131\u011f\u0131na dayand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in geleneksel sunucularda ya\u015fanabilecek trafik yo\u011funlu\u011fu veya \u00f6l\u00e7eklendirme sorunlar\u0131 Cloudflare altyap\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan otomatik y\u00f6netilir ve geli\u015ftiriciler sadece i\u015flevsel kodlar\u0131n\u0131 yaz\u0131p da\u011f\u0131tabilir.<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Cloudflare Workers sekmesinde \u201cCreate Worker\u201d se\u00e7ene\u011fine t\u0131klad\u0131\u011f\u0131nda kar\u015f\u0131n\u0131za gelen \u00f6rnek kod, sunucusuz (serverless) bir JavaScript uygulamas\u0131n\u0131n en basit halini g\u00f6sterir. \u201cHello World!\u201d i\u00e7eren bu Worker, Cloudflare\u2019\u0131n k\u00fcresel a\u011f\u0131 \u00fczerinde, kullan\u0131c\u0131ya en yak\u0131n veri merkezinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve \u201cnpm run dev\u201d komutuyla yerel olarak test edilebilirken, \u201cnpm run deploy\u201d komutuyla production ortam\u0131na kolayca yay\u0131mlan\u0131r. Bu sayede herhangi bir ek sunucu ya da altyap\u0131 ayar\u0131 yapmaya gerek kalmadan, sadece kodunuzu yazarak h\u0131zl\u0131ca uygulama geli\u015ftirme deneyimi sunar.<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Cloudflare Pages sekmesine ge\u00e7ildi\u011finde ise iki farkl\u0131 da\u011f\u0131t\u0131m (deployment) y\u00f6ntemi g\u00f6ze \u00e7arpar: Git deposuna ba\u011flanarak (Connect to Git) projeyi otomatik entegrasyon ve s\u00fcrekli da\u011f\u0131t\u0131m (CI\/CD) s\u00fcreciyle y\u00f6netmek veya \u201cCreate using direct upload\u201d se\u00e7ene\u011fiyle do\u011frudan HTML, CSS ve JS dosyalar\u0131n\u0131 y\u00fcklemek. \u00d6zellikle statik siteler, landing page\u2019ler veya basit web projeleri i\u00e7in Pages olduk\u00e7a kullan\u0131\u015fl\u0131d\u0131r; git entegrasyonuyla her kod push i\u015flemi sonras\u0131nda site otomatik olarak yeniden olu\u015fturulabilir veya tek seferlik bir y\u00fcklemeyle statik dosyalar\u0131n\u0131z h\u0131zla yay\u0131na al\u0131nabilir.<\/p>\n\n\n\n

    Vercel Functions<\/h3>\n\n\n\n

    Vercel Functions, \u00f6zellikle Next.js projeleriyle entegre \u00e7al\u0131\u015facak \u015fekilde tasarlanm\u0131\u015f, basit bir serverless fonksiyon platformudur. Projelerdeki \u201c\/api\u201d klas\u00f6r\u00fcne koyulan fonksiyonlar, otomatik olarak API u\u00e7 noktalar\u0131na (endpoints) d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcr ve statik dosyalarla birlikte tek bir da\u011f\u0131t\u0131mda y\u00f6netilebilir. Geli\u015ftiriciler, bak\u0131m gereksinimi duymadan k\u00fcresel olarak \u00f6l\u00e7eklenebilen ve dinamik i\u00e7erik sa\u011flayan uygulamalar olu\u015fturabilir, ayr\u0131ca git tabanl\u0131 i\u015f ak\u0131\u015flar\u0131yla entegre bir \u015fekilde CI\/CD s\u00fcre\u00e7lerini kolayca y\u00f6netebilir.<\/p>\n\n\n\n

    Netlify Functions<\/h3>\n\n\n\n

    Netlify Functions, Netlify\u2019\u0131n statik site bar\u0131nd\u0131rma hizmetiyle entegre bir serverless fonksiyon \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Geli\u015ftiriciler projelerinin belirli bir klas\u00f6r\u00fcnde fonksiyonlar\u0131n\u0131 tan\u0131mlad\u0131klar\u0131nda, bu fonksiyonlar otomatik olarak birer API u\u00e7 noktas\u0131 haline gelir ve dinamik i\u00e7erik ihtiya\u00e7lar\u0131 i\u00e7in kullan\u0131labilir. Git odakl\u0131 i\u015f ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 destekleyen Netlify, bu fonksiyonlar\u0131 basit\u00e7e da\u011f\u0131tmaya ve \u00f6l\u00e7eklendirmeye olanak tan\u0131yarak hem frontend hem de backend taraf\u0131nda son derece h\u0131zl\u0131 prototipleme imkan\u0131 sunar.<\/p>\n\n\n\n

    Serverless Mimaride Veritaban\u0131 Tablolar\u0131<\/h2>\n\n\n\n

    Serverless mimaride \u201cveritaban\u0131 hi\u00e7 yok\u201d gibi bir durum s\u00f6z konusu de\u011fildir; aksine, genellikle uygulaman\u0131n kod taraf\u0131 sunucusuz (serverless) bir ortamda \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken veritaban\u0131 katman\u0131 da AWS RDS, Google Cloud SQL, Azure Cosmos DB veya Cloudflare D1 gibi y\u00f6netilen (managed) bir hizmet olarak devreye girer ve bu sayede geli\u015ftiriciler \u00f6l\u00e7eklendirme ve bak\u0131m gibi altyap\u0131 sorunlar\u0131yla u\u011fra\u015fmadan kal\u0131c\u0131 veri saklayabilir, ba\u011flant\u0131 y\u00f6netimini de yine bu sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n sundu\u011fu \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015ftirirler.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Serverless, genel olarak sunucu altyap\u0131s\u0131n\u0131n y\u00f6netimiyle (server provisioning, bak\u0131m, \u00f6l\u00e7eklendirme vb.) u\u011fra\u015fmadan sadece uygulama kodunuzu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rabilece\u011finiz bir bulut bili\u015fim modelini ifade eder. Bu modelde asl\u0131nda arka planda sunucular (fiziksel veya sanal) vard\u0131r; ancak bunlar\u0131n y\u00f6netimi, yap\u0131land\u0131rmas\u0131 ve \u00f6l\u00e7eklendirilmesi servis sa\u011flay\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan otomatik bi\u00e7imde yap\u0131l\u0131r. Geli\u015ftirici olarak siz sadece kodunuza ve i\u015f mant\u0131\u011f\u0131n\u0131za odaklan\u0131rs\u0131n\u0131z; altyap\u0131 y\u00f6netimi, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[94],"tags":[],"class_list":["post-994","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-programlama"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mudosdigital.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/994","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mudosdigital.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mudosdigital.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mudosdigital.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mudosdigital.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=994"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/mudosdigital.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/994\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1005,"href":"https:\/\/mudosdigital.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/994\/revisions\/1005"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mudosdigital.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=994"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mudosdigital.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=994"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mudosdigital.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=994"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}